Türkiye, farklı sektörlerde çalışmak isteyen Orta Asyalı adayların değerlendirdiği ülkelerden biridir. Ancak başka bir ülkede çalışmak yalnızca uygun bir iş ilanı bulmaktan ibaret değildir. Pozisyonun doğru anlaşılması, işverenle şartların netleştirilmesi, gerekli belgelerin hazırlanması ve yasal çalışma sürecinin takip edilmesi gerekir.
Özbekistan'dan Türkiye'de çalışmak isteyen adaylar açısından en sağlıklı yaklaşım, önce gerçek ve uygun bir iş fırsatı bulmak, ardından resmi çalışma sürecini tamamlamaktır.
ElemanUz, Türkiye'deki personel ihtiyacı ile iş arayan adayların daha düzenli biçimde bir araya gelmesini amaçlayan bir platform olarak bu eşleşme sürecini kolaylaştırır.
Özbekistan vatandaşı Türkiye’de çalışabilir mi?
Kısa cevap: Evet. Ancak Türkiye'de yabancıların çalışabilmesi için yalnızca iş bulmuş olmak yeterli değildir. İlgili mevzuata göre gerekli çalışma izninin veya kişinin durumuna uygun yasal çalışma hakkının bulunması gerekir.
Türkiye'deki çalışma izni başvuruları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen Yabancıların Çalışma İzinleri Başvuru Sistemi (e-İzin) üzerinden değerlendirilir. Yurt dışından ve Türkiye içinden yapılacak başvurular için süreçler birbirinden farklıdır.
Bu nedenle adayların “Önce Türkiye'ye gideyim, sonra bir şekilde çalışırım” yaklaşımı yerine iş ve resmi süreçleri birlikte planlaması çok daha doğrudur.
1. Hangi işte çalışmak istediğinizi netleştirin
İş aramaya başlamadan önce pozisyonunuzu belirlemek başvuruların kalitesini artırır.
Örneğin adayın;
mesleği, önceki iş deneyimi, bildiği diller, eğitim durumu, mesleki belgeleri, kullanabildiği makine veya ekipmanlar, çalışmak istediği şehir, vardiyalı çalışmaya uygunluğu
gibi bilgiler mümkün olduğunca açık olmalıdır.
“Her işi yaparım” şeklindeki bir profil, çok sayıda ilana başvurmayı kolaylaştırıyor gibi görünse de işveren açısından adayın hangi pozisyona gerçekten uygun olduğunu anlamayı zorlaştırabilir.
Daha doğru yaklaşım, becerilerinizi ve yapmak istediğiniz işi açık biçimde tanımlamaktır.
2. Türkiye’de iş başvurusu için güçlü bir CV hazırlayın
CV, işverenin aday hakkında edindiği ilk bilgilerden biridir. Bu nedenle yalnızca uzun olması değil, kolay anlaşılması önemlidir.
İyi hazırlanmış bir CV'de temel olarak şu bilgiler bulunmalıdır:
ad ve soyad, iletişim bilgileri, meslek veya hedeflenen pozisyon, iş deneyimleri, eğitim bilgileri, yabancı dil bilgisi, mesleki yetkinlikler, sertifika veya yeterlilikler.
İş deneyimlerini yazarken yalnızca şirket isimlerini sıralamak yerine hangi işi yaptığınızı belirtmek daha faydalıdır.
Örneğin:
“Restoranda çalıştım”
yerine;
“2 yıl restoran mutfağında sıcak bölüm yardımcısı olarak çalıştım”
gibi daha açıklayıcı bilgi, işverenin adayın deneyimini daha hızlı anlamasını sağlar.
3. Başvurmadan önce iş ilanını dikkatlice inceleyin
Bir iş ilanında yalnızca pozisyon adına bakmayın.
Mümkün olduğunda şu konuları kontrol edin:
görev tanımı, çalışma yeri, çalışma saatleri, vardiya sistemi, talep edilen deneyim, dil şartı, konaklama veya ulaşım gibi yan imkanların bulunup bulunmadığı, ücret ve diğer çalışma koşulları.
Henüz ilan aşamasında belirtilmeyen konular varsa işe başlamadan ve seyahat planlamadan önce işverenle netleştirilmelidir.
Bu yaklaşım, hem adayın hem de işverenin yanlış beklentiler nedeniyle zaman kaybetmesini azaltır.
4. İşverenle eşleşme sonrasında resmi süreç başlar
Özbekistan'da bulunan bir aday için Türkiye'ye yönelik çalışma izni başvurusu genel olarak iki aşamalı yürür.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel açıklamasına göre yurt dışından başvuruda aday, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği ya da başkonsolosluğuna başvurur. Adaya 16 haneli bir referans numarası verilir. Daha sonra bu numara Türkiye'deki işverene iletilir ve işveren e-İzin sistemi üzerinden başvurunun Türkiye tarafındaki aşamasını tamamlar.
Dolayısıyla çalışma izni süreci yalnızca adayın bireysel olarak gerçekleştirdiği bir işlem değildir; işveren tarafının da sürece dahil olması gerekir.
5. Çalışma izni için hangi belgeler gerekebilir?
Başvurunun niteliğine ve mesleğe göre istenen belgeler değişebilir. Bakanlığın yayımladığı genel belge listesinde işveren ve yabancı tarafından imzalanmış iş sözleşmesi ile pasaport sureti yer alır. Bazı mesleki hizmetlerde diploma veya geçici mezuniyet belgesinin Türkçe onaylı tercümesi de talep edilir.
Bu nedenle adayların özellikle;
geçerli pasaportlarını, eğitim belgelerini, mesleki sertifikalarını, önceki iş deneyimlerini gösteren belgeleri
düzenli şekilde saklamaları faydalıdır.
Her pozisyon için aynı belge listesinin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Türkiye’de bulunan Özbekistan vatandaşlarında süreç farklı olabilir mi?
Evet.
Bakanlığın güncel açıklamasına göre Türkiye'de bulunan ve adına en az altı aylık süre için düzenlenmiş, başvuru tarihinde geçerliliği devam eden bir ikamet izni bulunan yabancılar için ilgili işveren tarafından yurt içinden çalışma izni başvurusu yapılabilir. Bunun yanında Bakanlık tarafından belirlenen bazı yabancı grupları için farklı hükümler bulunabilir.
Bu nedenle kişinin Türkiye'deki mevcut yasal statüsü sürecin nasıl ilerleyeceğini değiştirebilir.
Çalışma izni almak garanti midir?
Hayır.
Bir işverenin adaya iş teklif etmesi, çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. Başvurular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çalışma izni değerlendirme kriterleri ve uluslararası işgücü politikası çerçevesinde incelenir. Güncel kriterlerde işyerinin ve pozisyonun niteliğine göre istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri ile çeşitli sektör veya durum istisnaları bulunmaktadır.
Bu nedenle iş ilanı, iş sözleşmesi ve çalışma izni birbirinden farklı aşamalardır.
İş ararken nelere dikkat edilmeli?
Yurt dışında iş ararken yalnızca “iş bulundu” bilgisine güvenmek yerine teklifin ayrıntılarını kontrol etmek önemlidir.
Özellikle;
işverenin veya şirketin kimliği, işin gerçek konumu, pozisyon ve görev tanımı, ücret, çalışma düzeni, konaklama varsa şartları, resmi çalışma sürecinin nasıl yürütüleceği
açık biçimde öğrenilmelidir.
Pasaport veya kişisel belgeler paylaşılırken de yalnızca gerekli bilgilerin güvenilir kanallar üzerinden iletilmesine dikkat edilmelidir.
ElemanUz ile iş arama süreci
ElemanUz'ın temel amacı, Türkiye'de personel arayan işverenlerle iş arayan adayların aynı platform üzerinde buluşmasını kolaylaştırmaktır.
Aday açısından süreç temel olarak şöyledir:
Profil/CV oluştur → Uygun iş fırsatlarını değerlendir → Başvur → İşverenle eşleş → Çalışma şartlarını netleştir → Gerekli resmi süreci takip et
İşveren açısından ise süreç:
Personel ihtiyacını belirle → Personel talebi oluştur → Uygun adayları değerlendir → Adayla iletişim kur → İşe alım ve gerekli resmi süreçleri yürüt
şeklinde ilerler.
ElemanUz'ın rolü iş ve aday eşleşmesini kolaylaştırmaktır. Çalışma izninin değerlendirilmesi ve verilmesi ise ilgili kamu kurumlarının yetkisindedir.
Sık Sorulan Sorular Özbekistan vatandaşı Türkiye’de iş bulabilir mi?
Evet. Özbekistan vatandaşları Türkiye'deki iş fırsatlarına başvurabilir. Ancak fiilen çalışmaya başlanabilmesi için adayın durumuna uygun yasal çalışma hakkının bulunması gerekir.
Türkiye’ye gelmeden iş başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Aday Türkiye dışında bulunurken işverenlerle görüşebilir ve iş başvurusu yapabilir. Yurt dışından yürütülen çalışma izni süreci de Türkiye'nin ilgili dış temsilciliği ve Türkiye'deki işverenin dahil olduğu iki aşamalı bir yapıdadır.
Çalışma iznini aday mı işveren mi alır?
Süreç her iki tarafı da ilgilendirir. Yurt dışı başvurularda aday dış temsilcilikte ilk işlemi yaparak referans numarasını alır; işveren ise bu numarayla Türkiye'deki e-İzin başvurusunu tamamlar.
İş bulmak çalışma izni için yeterli mi?
Hayır. İş teklifi veya iş sözleşmesi çalışma izni başvurusunun önemli bir parçası olabilir ancak izin başvurusu ayrıca Bakanlık tarafından değerlendirilir.
Sonuç
Türkiye'de çalışmak isteyen Özbekistan vatandaşları için başarılı bir sürecin temelinde yalnızca iş bulmak değil, doğru işe başvurmak, işverenle şartları açık şekilde konuşmak ve yasal çalışma sürecini doğru takip etmek bulunur.
ElemanUz üzerinden CV'nizi oluşturarak Türkiye'deki uygun iş fırsatlarını değerlendirmeye başlayabilir, profilinize ve deneyiminize uygun pozisyonlara başvurabilirsiniz.